Landbouw & leefomgeving in beeld
Vanuit de hemel terugkijken naar het geschapen land
Kennis over landbouw is versnipperd, zit weggestopt in rapporten of raakt ondergesneeuwd in het publieke debat. HemelGestel brengt die kennis samen in kaarten, data en modellen, zodat het verhaal van het land weer te volgen is.
Zo staan de planeten op vandaag Eén jaar duurt hier 30 seconden. De afstanden zijn ingekort, anders past Neptunus er niet op.
Het idee
Een model tegen de angst
In 1774 voorspelde een Friese dominee dat de wereld zou vergaan: de planeten stonden op één lijn en zouden de aarde uit haar baan trekken. Er ontstond paniek.
Wolkammer Eise Eisinga uit Franeker geloofde daar niets van. Hij bouwde in zijn eigen woonkamer een werkend model van het zonnestelsel, zodat iedereen met eigen ogen kon zien hoe de hemel écht bewoog. Geen preek, geen pamflet, maar een model dat je kon controleren.
HemelGestel leent die gedachte. Over landbouw bestaan evenveel stellige verhalen als over die planeten destijds. Ik draai het perspectief om: vanuit de hemel kijk ik terug naar de aarde, en maak met open data, kaarten en modellen zichtbaar hoe het land in elkaar zit.
Niet vertellen hoe het zit, maar laten zien, zodat je het zelf kunt nagaan.
- 1774Voorspelling van de wereldondergang zorgt voor onrust in Friesland.
- 1781Eise Eisinga voltooit zijn planetarium in Franeker, na zeven jaar bouwen.
- 2023Het planetarium, het oudste nog werkende ter wereld, wordt UNESCO-werelderfgoed.
- NuHemelGestel bouwt modellen van het land: over bodem, water, voedsel en de mensen die ervan leven.
Waarom
Kennis over het land is er wél. Ze is alleen moeilijk te vinden.
Beeldvorming
Over stikstof, mest, water en voedselzekerheid bestaan uiteenlopende beelden. Die worden zelden naast de cijfers gelegd.
Versnippering
Data staat verspreid over ministeries, provincies, waterschappen en kennisinstellingen, elk met een eigen portaal en eigen begrippen.
Weggestopt
Veel inzicht zit in onderzoeksrapporten van honderden pagina's: waardevol, maar voor bijna niemand bereikbaar.
De aanpak
Elk HemelGestel-project pakt één vraag en maakt die zichtbaar: met een kaart, een rekenmodel of een interactief overzicht, gebaseerd op open en herleidbare bronnen.
Projecten
Het planetarium van het land
Elk project is een eigen hemellichaam: los te gebruiken, maar samen één model van landbouw en leefomgeving.
LandbouwDataPortaal
Openbare landbouwdata van Nederland op één kaart: percelen, gewassen, bodem en water, met rekenmodellen voor bodemkwaliteit en afstroming.
landbouwdataportaal.nl ↗Bronnenanalyse Nutriënten
Waar komt de stikstof en fosfor in ons oppervlaktewater vandaan? Per waterschap en per bron uitgesplitst, op basis van WUR-onderzoek.
bronnenanalyse.landbouwdataportaal.nl ↗Population Explorer
Hoeveel mensen wonen er binnen een straal van jouw keuze? Een kaart om voedselzekerheid en ruimtegebruik in Noordwest-Europa in perspectief te plaatsen.
populationexplorer.landbouwdataportaal.nl ↗Bodemcoach
Digitale ondersteuning voor bodembeoordeling in het veld: van profielkuil tot dossier en rapport voor de agrariër.
BinnenkortOorzaak & gevolg
Interactieve oorzaak-gevolgdiagrammen die laten zien hoe landbouw, water en natuur op elkaar ingrijpen, bijvoorbeeld bij nitraat op zandgrond.
BinnenkortBodemschappen
Agrariërs die per gebied samenwerken aan bodem- en waterdoelen. Een verkenning van hoe dat er in de praktijk uit kan zien.
VerkenningOver mij
Stefan van Gestel
HemelGestel is mijn eigen initiatief. De naam verwijst naar het Hemels Gestel van Eise Eisinga, en er zit toevallig ook mijn eigen achternaam in. Ik bouw de projecten naast mijn werk, met open data en een voorliefde voor kaarten die iets uitleggen.
Contact
Een vraag, idee of dataset?
Heb je een vraag over een van de projecten, zie je een fout, of ken je een bron die hier niet mag ontbreken? Laat het weten.